تامین تجهیزات نیروگاه سیکل ترکیبی یک فرآیند تخصصی است که از بررسی مدارک مهندسی و مشخصات فنی شروع میشود و تا شناسایی سازنده، دریافت پیشنهاد فنی و تجاری، ارزیابی Vendor، بازرسی، کنترل کیفیت و تحویل تجهیز ادامه دارد. تجهیزات اصلی مانند توربین گازی، ژنراتور، HRSG، توربین بخار و کندانسور در کنار تجهیزات BOP، سیستمهای برق، کنترل، آب و خنککاری باید متناسب با طراحی و شرایط بهرهبرداری نیروگاه انتخاب و تأمین شوند. در پروژههای واقعی سیکل ترکیبی نیز تأمین تجهیزات اصلی و تجهیزات جانبی در کنار مهندسی، نصب، تست و راهاندازی تعریف میشود.
شرکت تأمین کننده تجهیزات نیروگاه سیکل ترکیبی باید توانایی تبدیل نیاز پروژه به یک فرآیند خرید قابل کنترل را داشته باشد.
این فرآیند شامل شناسایی تجهیز، بررسی مشخصات فنی، یافتن سازنده مناسب، دریافت پیشنهاد، ارزیابی فنی و تجاری، کنترل کیفیت و هماهنگی تحویل است.
کاررس در حوزه پروژههای صنعتی و تأمین تجهیزات فعالیت دارد و خدمات خود را در چارچوب پروژههای صنعتی، نیروگاهی و انرژی ارائه میکند.
برای یک تأمینکننده تخصصی، شناخت مدارک مهندسی، Vendor List و الزامات کنترل کیفیت در کنار دسترسی به منابع تأمین اهمیت دارد.
یک نیروگاه سیکل ترکیبی از دو چرخه اصلی گاز و بخار استفاده میکند. گاز خروجی توربین گازی در HRSG مورد استفاده قرار میگیرد تا بخار مورد نیاز توربین بخار تولید شود.
به همین دلیل، زنجیره تأمین چنین پروژهای مجموعه بزرگی از تجهیزات مکانیکی، الکتریکی، کنترلی و جانبی را دربرمیگیرد.
مهمترین گروههای قابل تأمین عبارتاند از:
توربین گازی و متعلقات
ژنراتور
HRSG یا بویلر بازیاب حرارت
توربین بخار و متعلقات
کندانسور
سیستم خنککاری
پمپهای تغذیه و گردش آب
ترانسفورماتورهای قدرت و کمکی
تابلوهای MV و LV
GIS و تجهیزات پست
سیستم کنترل و DCS
رله های حفاظتی
تجهیزات ابزار دقیق
شیرآلات و تجهیزات پایپینگ
سیستم تصفیه و تأمین آب
سیستم سوخت گاز
سیستم هوای فشرده
تجهیزات آتشنشانی
جرثقیل های تعمیراتی و تجهیزات جا به جایی
در پروژههای سیکل ترکیبی، ترکیب دقیق تجهیزات به ظرفیت، آرایش نیروگاه، فناوری توربین و طراحی پروژه بستگی دارد. برای نمونه، پروژههای واقعی میتوانند شامل یک یا چند توربین گازی، HRSG، توربین بخار، کندانسور، سیستم خنککاری و تجهیزات پست باشند.
توربین گازی یکی از اصلیترین تجهیزات Power Block است و انتخاب تجهیزات جانبی آن نیز به مشخصات توربین وابسته است.
سیستمهای هوای ورودی، سوخت، روغنکاری، خنککاری، اگزوز و تجهیزات کنترلی بخشی از مجموعه مورد نیاز توربین هستند.
در فرآیند تأمین، علاوه بر خود تجهیز اصلی، سازگاری قطعات جانبی و Spare Parts با مدل و سازنده توربین اهمیت دارد.
ژنراتور انرژی مکانیکی توربین را به انرژی الکتریکی تبدیل میکند و مشخصات آن باید با توربین و شبکه برق پروژه هماهنگ باشد.
ولتاژ خروجی، توان، فرکانس، سیستم خنککاری، سیستم تحریک، حفاظت و تجهیزات جانبی از جمله مواردی هستند که هنگام تأمین باید بررسی شوند.
HRSG یکی از تجهیزات کلیدی نیروگاه سیکل ترکیبی است. این تجهیز از حرارت گاز خروجی توربین گازی برای تولید بخار استفاده میکند.
طراحی HRSG میتواند بسته به پروژه متفاوت باشد و تعداد Pressure Level، شرایط بخار، ظرفیت، سیستم گردش آب و تجهیزات جانبی آن باید بر اساس طراحی نیروگاه تعیین شود.
به همین دلیل، تأمین HRSG بدون بررسی دقیق Heat Balance و مشخصات فرآیندی پروژه امکانپذیر نیست.
بخار تولیدشده در HRSG وارد توربین بخار میشود و بخشی دیگر از فرآیند تولید انرژی الکتریکی را تکمیل میکند.
تجهیزات جانبی توربین بخار، سیستم روغنکاری، سیستم بخار آببندی، کندانسور و تجهیزات کنترل باید با طراحی کل سیکل هماهنگ باشند.
در پروژههای واقعی، ترکیب توربین گازی، HRSG و توربین بخار بر اساس آرایش نیروگاه تعیین میشود. برای نمونه، برخی پروژهها از آرایش چندشفت و برخی از Single Shaft استفاده میکنند.
تجهیزات BOP یا Balance of Plant بخش مهمی از فرآیند تأمین را تشکیل میدهند و عملکرد تجهیزات اصلی بدون آنها کامل نمیشود.
بسته به طراحی نیروگاه، BOP میتواند شامل موارد زیر باشد:
پمپهای آب تغذیه
پمپهای کندانس
سیستم آب خنککاری
Cooling Tower یا Air Cooled Condenser
سیستم تصفیه آب
سیستم هوای فشرده
سیستم سوخت
سیستم روغنکاری
تجهیزات انتقال و توزیع برق
تابلوهای برق
ترانسفورماتورها
تجهیزات پست
سیستم کنترل
تجهیزات ابزار دقیق
سیستم آتشنشانی
در پروژههای بزرگ، BOP ممکن است بخش قابل توجهی از اقلام خرید را شامل شود و انتخاب آنها باید با ظرفیت و شرایط عملکرد Power Block هماهنگ باشد.
بخش الکتریکی نیروگاه شامل تجهیزات تولید، تبدیل، حفاظت و انتقال انرژی است.
تجهیزاتی مانند Generator Transformer، Auxiliary Transformer، Switchgear، GIS، تابلوهای MV و LV، کابلها، سیستم DC، UPS و رلههای حفاظتی در این بخش قرار میگیرند.
برای هر تجهیز، پارامترهای فنی باید بر اساس مشخصات شبکه و مدارک مهندسی تعیین شود. برای مثال، انتخاب ترانسفورماتور بدون بررسی توان، نسبت تبدیل، سطح عایقی، امپدانس و شرایط بهرهبرداری میتواند باعث مغایرت با طراحی شود.
برای پروژههای گستردهتر، تأمین تجهیزات صنعت برق نیز میتواند بخشی از زنجیره تأمین پروژه باشد. همچنین این شرکت در ساخت نیروگاه برق نیز فعالیت میکند.
کنترل فرآیند در نیروگاه سیکل ترکیبی به تجهیزات دقیق اندازهگیری و سیستم کنترل مرکزی وابسته است.
بسته به طراحی پروژه، تجهیزاتی مانند:
Pressure Transmitter
Temperature Transmitter
Flow Transmitter
Level Transmitter
Control Valve
Analyser
DCS
PLC
ESD
سیستمهای مانیتورینگ
در فرآیند تأمین قرار میگیرند.
برای این تجهیزات، فقط مدل و قیمت اهمیت ندارد؛ Range، متریال، Connection، Accuracy، استاندارد، Area Classification و شرایط محیطی نیز باید با Datasheet پروژه مطابقت داشته باشد.
سیستم خنک کاری یکی از بخشهای مهم نیروگاه سیکل ترکیبی است و نوع آن به طراحی نیروگاه و شرایط محیطی بستگی دارد.
در برخی پروژهها از Cooling Tower استفاده میشود و در برخی دیگر Air Cooled Condenser یا سیستمهای دیگر مورد استفاده قرار میگیرند. پروژههای واقعی هر دو رویکرد را نشان میدهند.
بنابراین هنگام تأمین تجهیزات این بخش، دمای محیط، منبع آب، ظرفیت حرارتی، شرایط اقلیمی و محدودیتهای مصرف آب باید در نظر گرفته شود.
آب مورد نیاز بخشهای مختلف نیروگاه باید از نظر کیفیت و ظرفیت مطابق طراحی تأمین شود.
تجهیزات این بخش میتوانند شامل:
سیستم RO
Demineralization
Water Treatment
Dosing System
پمپها
مخازن
فیلترها
تجهیزات اندازهگیری کیفیت آب
باشند.
انتخاب تجهیزات تصفیه آب باید بر اساس آنالیز آب ورودی و کیفیت مورد نیاز مصرفکننده انجام شود؛ بنابراین صرفاً انتخاب دستگاه بر اساس ظرفیت اسمی کافی نیست.
تأمین حرفهای تجهیزات نیروگاهی معمولاً از چند مرحله تشکیل میشود.
در ابتدا مدارکی مانند Equipment List، Datasheet، MTO، P&ID، Single Line Diagram، Load List و مشخصات فنی بررسی میشوند.
اطلاعات فنی و تجاری برای دریافت پیشنهاد از سازندگان و تأمینکنندگان ارسال میشود.
سازندگان بر اساس مشخصات پروژه، سوابق، توان ساخت، استانداردها و Vendor List بررسی میشوند.
پیشنهادهای دریافتشده از نظر تطابق با Datasheet و Specification بررسی میشوند.
قیمت، زمان ساخت، شرایط پرداخت، حمل، گارانتی و سایر شرایط تجاری بررسی میشوند.
بسته به نوع تجهیز، بازرسی حین ساخت، تست کارخانه، بررسی مدارک و TPI انجام میشود.
پس از تکمیل ساخت و تأییدهای لازم، تجهیز همراه با مدارک مورد نیاز برای پروژه ارسال میشود.
این ساختار در پروژههای نیروگاهی اهمیت زیادی دارد، زیرا تجهیزات اصلی معمولاً زمان ساخت طولانی دارند و تأخیر در تأمین میتواند روی برنامه کلی پروژه اثر بگذارد. در پروژههای واقعی EPC نیز Procurement، Installation، Testing و Commissioning بهصورت زنجیرهای به یکدیگر وابستهاند.
در بسیاری از پروژههای صنعتی و نیروگاهی، کارفرما یا مشاور فهرستی از سازندگان و برندهای مورد تأیید ارائه میکند.
در چنین شرایطی، تأمینکننده باید پیش از ارائه پیشنهاد، مشخص کند که Vendor انتخابشده با الزامات پروژه مطابقت دارد.
این موضوع بهخصوص برای تجهیزات حساس مانند توربین، ژنراتور، ترانسفورماتور، تجهیزات کنترل، شیرآلات خاص و تجهیزات پست اهمیت دارد.
مدارک مورد نیاز به نوع تجهیز بستگی دارد، اما ممکن است شامل موارد زیر باشد:
Datasheet
GA Drawing
Technical Catalogue
Material Certificate
Test Certificate
Inspection Report
FAT Report
Certificate of Conformity
Operation Manual
Maintenance Manual
Spare Parts List
Packing List
وجود این مدارک باعث میشود تجهیز تحویلی از نظر مشخصات و سوابق ساخت قابل بررسی باشد.
برای تجهیزات حساس، بازرسی میتواند از مرحله مواد اولیه تا تست نهایی ادامه داشته باشد.
نوع بازرسی باید بر اساس Inspection and Test Plan یا الزامات قرارداد تعیین شود. بسته به تجهیز، بررسی متریال، ابعاد، جوشکاری، تست فشار، تست عملکرد، تست الکتریکی یا FAT میتواند در برنامه بازرسی قرار گیرد.
برای مثال، در برخی پروژههای نیروگاهی، FAT برای تجهیزات MV/HV و مدارک کنترل کیفیت برای تجهیزات فرآیندی جزو الزامات خرید است.
تأمین تجهیزات نیروگاهی فقط به خرید تجهیزات اصلی برای احداث نیروگاه محدود نیست.
قطعات یدکی توربین گازی، توربین بخار، ژنراتور، پمپها، شیرآلات، تجهیزات کنترل و ابزار دقیق نیز برای تعمیرات دورهای و نگهداری نیروگاه مورد نیاز هستند.
برای قطعات حساس، تطبیق Part Number، Serial Number، Revision و سازنده اهمیت زیادی دارد.
در چنین مواردی، استفاده از اطلاعات Nameplate و مدارک تجهیز موجود میتواند از اشتباه در شناسایی قطعه جلوگیری کند.
در پروژههای EPC، تأمین تجهیزات با برنامه مهندسی و اجرای پروژه ارتباط مستقیم دارد.
اگر تجهیزی که Lead Time بالایی دارد دیر سفارش داده شود، ممکن است نصب و راهاندازی بخش مربوطه نیز به تأخیر بیفتد. به همین دلیل در پروژههای EPC، اقلام Long Lead معمولاً از مراحل ابتدایی Procurement مورد توجه قرار میگیرند.
تجربه پروژههای واقعی نشان میدهد که دامنه EPC نیروگاه سیکل ترکیبی میتواند از مهندسی و تأمین تجهیزات اصلی تا نصب، تست، راهاندازی و آموزش بهرهبردار را دربرگیرد.
برای دریافت پیشنهاد دقیق، بهتر است درخواست استعلام شامل اطلاعات زیر باشد:
نام تجهیز
Tag Number
تعداد
Datasheet
مشخصات فنی
استانداردهای مورد نیاز
برندهای قابل قبول
Vendor List
محل نصب
شرایط محیطی
زمان مورد نیاز تحویل
الزامات بازرسی
مدارک مورد نیاز
شرایط حمل و تحویل
هرچه اطلاعات اولیه دقیقتر باشد، امکان دریافت پیشنهادهای فنی قابل مقایسه بیشتر خواهد بود.
تجهیزات نیروگاه سیکل ترکیبی از نظر فنی و تجاری یکسان نیستند. یک پروژه ممکن است همزمان به توربین و تجهیزات جانبی، تجهیزات HRSG، سیستمهای بخار، تجهیزات برق، کنترل، آب و BOP نیاز داشته باشد.
بنابراین تأمینکننده باید بتواند برای هر Package فرآیند جداگانهای از شناسایی سازنده تا بررسی فنی و کنترل کیفیت تعریف کند.
این تفاوت با خرید یک کالای عمومی است؛ زیرا بسیاری از تجهیزات نیروگاهی باید دقیقاً مطابق مدارک پروژه ساخته یا انتخاب شوند و همراه با مستندات فنی تحویل شوند.
تأمین تجهیزات نیروگاه سیکل ترکیبی شامل مجموعهای از تجهیزات اصلی و جانبی مانند توربین گازی، ژنراتور، HRSG، توربین بخار، کندانسور، سیستم خنککاری، ترانسفورماتورها، تجهیزات پست، تابلوها، سیستم کنترل، ابزار دقیق و تجهیزات BOP است.
تأمین این تجهیزات باید بر اساس مدارک مهندسی، مشخصات فنی، Vendor List، استانداردهای پروژه، ارزیابی سازنده، کنترل کیفیت و برنامه تحویل انجام شود. در تجهیزات حساس نیز بازرسی، FAT و مستندات فنی بخش مهمی از فرآیند خرید هستند.
